De logistiek is een sterke economische motor voor Hart van Brabant. Maar de logistiek kampt ook met grote uitdagingen. Hoe kunnen (praktijk)onderwijs, wetenschap en bedrijven samen het imago van de logistiek verbeteren en nieuw talent aantrekken? Sinds 1 september buigt een breed consortium partners zich gezamenlijk over deze vragen. Tilburg University promovenda Edita Laukineityté en Marieke Drabbe, programmamanager Logistieke Leerlijn bij Yonder, vertellen erover.
Tilburg-Waalwijk is onlangs voor de zesde keer in zeven jaar verkozen tot logistieke hotspot van het jaar. Onder meer dankzij de strategische ligging van de regio, tussen verschillende havens en uitvalswegen, is het voor nationale en internationale bedrijven aantrekkelijk om zich hier te vestigen. De logistiek biedt breed werkgelegenheid, heeft enorme (regionale) economische impact en is een enabler voor brede welvaart.
Tegelijkertijd zijn er duidelijke uitdagingen, waaronder de toenemende krapte op de arbeidsmarkt. Jongeren kiezen nu niet vaak voor een loopbaan in de logistiek, omdat ze niet goed weten wat ze vinden van werken in de logistiek.
De vraag is dan ook: hoe kunnen onderwijs, wetenschap, bedrijven en overheden samen het toekomstperspectief van de logistiek versterken? Tilburg University en Yonder werken binnen een breed consortium van bedrijven, (vo/mbo) scholen, overheid en brancheorganisaties samen aan die gezamenlijke ambitie. Midpoint Brabant vervult hierbij een verbindende rol.
Kansen en uitdagingen
Uiteindelijk moet samenwerking helpen om de verschillende uitdagingen in de logistiek het hoofd te bieden. Edita Laukineityté, promovenda bij Tilburg University, vertelt: “Het personeelstekort groeit op veel plekken, ook in de logistiek. En jonge mensen kiezen niet snel voor een carrière in de logistiek, omdat het een soort ‘black box’ voor ze is. Er is veel onderzoek gedaan naar efficiëntie, data en operations management. Maar minder naar hoe medewerkers de logistiek ervaren, wat goed werkgeverschap betekent, en hoe leidinggevenden bijdragen aan welzijn en ontwikkeling. Dus de menselijke, sociale en culturele dynamiek binnen de logistiek.”
Marieke Drabbe, programmamanager Logistieke Leerlijn bij Yonder, vult aan: “Middelbareschoolleerlingen en mbo-studenten hebben vaak geen goed beeld bij wat de logistiek inhoudt. Ze weten dat hun pakketje meestal de volgende dag al in huis is als ze online iets bestellen, maar niet welke processen en innovaties daar allemaal achter zitten. En welke carrièrekansen daar dus aan vast zitten. Daar is nog een wereld te winnen.”
Onderzoek naar imago en de menselijke kant van logistiek
Het Regio Deal-project ‘Tilburg Initiative for Future Logistics’ (TIFL) richt zich op onderzoek, innovatie en structurele regionale versterking van de logistiek. Edita verricht binnen TIFL meerdere studies, op drie niveaus:
- macro: wat is het imago van werken in de logistiek? Wat trekt aan en wat schrikt af?
- meso: hoe gaan bedrijven om met goed werkgeverschap, leiderschap en ontwikkeling? En hoe denken medewerkers over werkplezier, goede behandeling op de werkvloer en hun ervaringen met managers en eerstelijns supervisors?
- micro: wat is de rol van managers en eerstelijns supervisors? Zij hebben namelijk vaak grote invloed op werkplezier en welzijn op de werkvloer. Zowel positief als negatief.
“Door deze aanpak ontstaat een brede kijk op de uitdagingen in de logistiek”, zegt Edita. “Aanbevelingen naar aanleiding van mijn onderzoek moeten bovendien leiden tot de ontwikkeling van gerichte trainingsinterventies voor leidinggevenden in de logistiek. Daar gaat Yonder onder andere mee aan de slag.”
Waarom wetenschap en praktijk elkaar nodig hebben
Parallel aan het onderzoek wordt hard gewerkt aan een Logistieke Leerlijn, met steun van het Regionaal Investeringsfonds mbo.
Marieke vertelt: “Onze docenten zien dagelijks waar leerlingen tegenaan lopen, welke vaardigheden bedrijven vragen en hoe het curriculum moet aansluiten op de praktijk. Daarnaast zoeken we steeds meer verdieping: wat gebeurt er achter de schermen in de logistiek? Hoe ontwikkelen functies zich? Waar knelt het op de werkvloer?”
De verschillende partners binnen het consortium ontdekken samen dat de logistiek nog niet zichtbaar genoeg is als aantrekkelijk carrièrepad. Al zijn de mogelijkheden tot groei er wel degelijk. Marieke: “Het werk verandert ook, bijvoorbeeld door technologie en innovatie. Er zijn bijvoorbeeld minder mensen nodig voor handmatig orderpicken en meer voor het aansturen van mensen en technologie. De samenwerking binnen TIFL en het programma Logistieke Leerlijn zorgt ervoor dat concrete input van bedrijven en wetenschappelijke inzichten direct landen in het onderwijs. Zodat we dat kunnen vernieuwen om beter aan te laten sluiten. Met goed en passend onderwijs zijn studenten beter voorbereid op de praktijk. Dat maakt de cirkel rond. Zo maken we samen werken in de logistiek inzichtelijker én aantrekkelijker.”
Jong geleerd …
Als de logistiek meer goede medewerkers wil werven, moeten jongeren vroeg kennismaken met loopbaankansen in de logistiek. “Niet alleen fysieke processen vragen om menskracht, het gaat om een brede waaier aan functies: van planning tot HR en van data-analyse tot klantcontact”, zegt Marieke. “Daarom is het voortgezet onderwijs ook aangesloten bij de Logistieke Leerlijn. Het is belangrijk dat jongeren de logistiek al in de fase van loopbaanoriëntatie leren kennen. In de vorm van bedrijfsbezoeken, praktijkopdrachten, gastlessen en projecten ontdekken jongeren in een vroeger stadium hoe veelzijdig de logistiek is.”
Samen impact maken
De samenwerking tussen Edita en Marieke is nog jong, maar de basis is stevig. Ze delen – net als hun partners binnen het consortium – dezelfde urgentie en hetzelfde doel: de logistiek van de toekomst vormgeven. Door jongeren beter te bereiken, bedrijven te versterken en wetenschappelijke kennis te verbinden met het (praktijk)onderwijs en het bedrijfsleven.
Daarvoor zien zowel Edita als Marieke al grote kansen voor de komende vier jaar – de looptijd van het programma – én daarna. Edita: “Uiteindelijk wil ik dat bedrijven, scholen en onderzoekers elkaar sneller vinden en versterken. Het zou mooi zijn als het imago van de logistiek verbetert, omdat het werken in de logistiek daadwerkelijk beter en fijner wordt.”
De verwachting is dat door deze samenwerking:
- studenten beter voorbereid de arbeidsmarkt betreden;
- trainingen voor supervisors verbeteren, gebaseerd op onderzoek naar fair leadership;
- bedrijven in de logistiek zichtbaarder worden als werkgever;
- er meer instroom komt voor mbo-, hbo- en wo-opleidingen die de logistiek raken;
- regionale innovatie wordt versneld;
- wetenschap en praktijk structureel verbonden blijven.
Marieke sluit af: “Wij creëren met elkaar een doorlopende leerlijn waarin jongeren op elk niveau kunnen instromen en doorgroeien. Van voortgezet onderwijs tot mbo, hbo en wo. Bedrijven geven het curriculum mee vorm. We laten de logistiek zien zoals die echt is: innovatief, divers en vol kansen. Onze regio Hart van Brabant neemt – als de nummer een logistieke hotspot – hierin echt het voortouw in Nederland. Daar mogen we trots op zijn.”
