De regio Midden-Brabant gaat voortaan door het leven als Hart van Brabant. Dezelfde naam als de samenwerkende gemeenten al jaren bestuurlijk hanteren. De nieuwe naam moet duidelijk maken dat in deze regio innovatie en de menselijke maat nadrukkelijk hand in hand gaan. Maar wat betekent dat in de praktijk? En hoe krijgt de samenwerking tussen wetenschap, bedrijfsleven, overheid en samenleving vorm? Het regionale economische samenwerkingsverband Midpoint Brabant, Tilburg University en The Tailors (collectief van acht Tilburgse digitale bedrijven) geven een inkijk in het DNA en de innovatiekracht van de regio.
Hart van Brabant wil ondernemend talent aantrekken én behouden. De naamsverandering gaat gepaard met een campagne die oproept om mee te bouwen aan het regionale ecosysteem. Bijzonder: alle betrokken partners doen eraan mee.
Bas Kapitein (algemeen directeur Midpoint Brabant), Wim van de Donk (rector magnificus Tilburg University) en Merwin de Jongh (directeur/founder The Tailors) benadrukken dat samenwerking en onderlinge betrokkenheid al decennialang onderdeel zijn van de Brabantse identiteit.
Goed samenleven zit in het DNA
Goed ondernemerschap met een warm sociaal hart zit in het diepe DNA van deze regio, mede dankzij de vele familiebedrijven en de traditie in dienstverlening en logistiek. Een grote dosis sociaal kapitaal bevordert onderling vertrouwen, een focus op de wat langere termijn en een brede blik op welvaartsontwikkeling. De ervaring met vallen en opstaan (ooit verdween hier in een enkel decennium de dominante textiel- en lederindustrie) heeft geleid tot creativiteit en wendbaarheid; eigenschappen die nu hard nodig zijn in een tijd van snelle transities.
Volgens Van de Donk is de kracht van Hart van Brabant dat economische, sociale en ecologische belangen er in balans zijn. “Je boekt pas vooruitgang als je het samen doet en wanneer je het belang van die samenhang begrijpt,” zegt de rector magnificus. “We kennen en vertrouwen elkaar, we weten wat we willen, en we gunnen elkaar wat.” Het is bovendien de eerste regio waar maatschappelijke organisaties als volwaardige partner meeschrijven aan economische scenario’s. Het streven: brede welvaart waar iedereen van profiteert.
De campagne: laten zien wat je in huis hebt
Afgelopen zomer is het startsein gegeven voor de langlopende regiocampagne Shaping Tomorrow’s Society. Hart van Brabant profileert zich hierin als broedplaats voor ondernemend talent dat mensgerichte innovatie inzet voor maatschappelijke vooruitgang. Kapitein: “Met de campagne roepen we alle trotse Hart van Brabanders op zich aan te sluiten als Hartmaker. Want samen zijn we Hart van Brabant: een samenleving die klopt.”
In de nieuwe campagne brengen partners verhalen over innovaties en samenwerkingen, van stedelijke ontwikkeling tot slimme, duurzame logistiek en welzijn. “Het verhaal wordt veel sterker als bedrijven, onderwijsinstellingen, overheden en maatschappelijke organisaties het samen vertellen,” zegt De Jongh, “Daarmee laat je zien dat je een regio-economie bent.”
Volgens het onlangs gepubliceerde onderzoek NEx-T van RaboResearch is Hart van Brabant de landelijke nummer één in de transitie naar de nieuwe economie, met veel koplopers en weinig achterblijvers. “Onze regio loopt voorop in digitale innovaties die bijdragen aan een betere samenleving,” aldus De Jongh. “Bedrijven weten hier de slag te maken van data en AI-technologie naar praktische, mensgerichte oplossingen. Ook jonge talenten en startups krijgen hier volop de kans om innovatieve oplossingen te ontwikkelen voor maatschappelijke uitdagingen.”
Kracht in verbinding, ook buiten de regio
De regio kijkt ook over de grens en zoekt nadrukkelijk aansluiting bij initiatieven als Brainport. Volgens Kapitein opereren regio’s niet naast elkaar maar in samenhang. “Wij kunnen het verschil maken door technologie, economie, ecologie en sociaal beleid te verbinden.”
De Jongh ziet vooral kansen in samenwerking rond digitalisering. Veel mkb-bedrijven zijn op zoek naar juridische en technologische kennis, bijvoorbeeld op het gebied van Artificial Intelligence. “AI is een middel om problemen op te lossen. Hart van Brabant heeft het talent om daar iets mee te doen. Er zit dus veel potentie in de interactie met andere regio’s.”
“Onderling vertrouwen is de gist van het systeem”
Geen Brabantse samenwerking zonder informeel contact. De geschiedenis van de Brabantse familiebedrijven leert dat juist dat aspect een belangrijke rol speelt. Je moet elkaar kennen. Of zoals Van de Donk het formuleert: “Onderling vertrouwen en het elkaar wat gunnen is de gist van het systeem.” Vanuit die houding zijn initiatieven ontstaan om elkaar te ontmoeten en te inspireren. Niet alleen in de economie, maar ook in het bredere maatschappelijk weefsel valt het vermogen tot vernieuwend samenwerken op. Elkaar kennen en ontmoeten is wezenlijk. Daarvoor zijn bijvoorbeeld in de Tilburgse Spoorzone plekken gerealiseerd waar ondernemers elkaar inspireren en samenwerken, zoals de LocHal, MindLabs en Deprez. “De LocHal was ooit de plek van industriële trekkracht, in MindLabs zijn digitale technologieën in velerlei verschijningsvormen (denk ook aan de nu snel opkomende vormen van AI) de ‘locomotieven’ van een geheel nieuwe economie, “aldus Van de Donk. In het Deprez-gebouw biedt de universiteit letterlijk ruimte aan kansrijke studenten-startups voor de economie van morgen.
Kennis die verder gaat dan technologie
Hart van Brabant beschikt over een zeer complete onderwijssector, met drie mbo’s, twee hbo’s en een universiteit. Technologische veranderingen stellen opleidingen voor nieuwe vraagstukken. Welke skills zijn relevant voor de toekomstige arbeidsmarkt? Hoe houden we werknemers gelukkig en gezond, hoe zorgen we dat ze (kunnen)blijven leren? “HR-managers krijgen een andere generatie werknemers,” aldus Van de Donk. “We leiden studenten op voor banen die nog niet bestaan. En een groot deel van de huidige banen zal ingrijpend veranderen qua benodigde vaardigheden en kennis.”
Tilburg University ziet een grote rol voor diverse wetenschapsgebieden, niet alleen in het ontwikkelen van apps en tools maar ook in advisering over toepassingen. Van de Donk: “Onze wetenschappers kunnen ondernemers helpen bij het ontwikkelen van nieuwe producten. Juristen kunnen bekijken hoe er juridisch moet worden geïnnoveerd om nieuwe toepassingen veilig en succesvol te kunnen implementeren, economen zullen meewerken aan nieuwe vormen van economisch samenwerken. HR-experts kunnen zich buigen over de vraag welk talent we nodig hebben om de regio verder te versterken.”
Kapitein wijst op concrete samenwerkingen waarin wetenschap en mkb elkaar al vinden, zoals Tilburg Initiative for Future Logistics, waarbij Tilburg University in co-creatie met de logistieke sector in een periode van vier jaar antwoorden formuleert op vraagstukken vanuit het bedrijfsleven. “Dit is hoe we de economie helpen in de transitie naar duurzaam en inclusief.”
Door de aanwezigheid van een groot en wendbaar mkb heeft Hart van Brabant niet alleen de kennis en skills, maar ook de veranderbereidheid in huis. Ambities voor schaalvergroting zijn er ook, maar kunnen alleen worden gerealiseerd als je elkaar goed kent en slim samenwerkt. Een regionaal samenwerkingsverband als Midpoint Brabant is daarbij van grote betekenis, concluderen de gesprekspartners.
Talent dat economie met maatschappelijke innovatie verbindt
Volgens Van de Donk moet technologie meer verweven worden met ondernemerschap. De universiteit kan vanuit haar ervaring met multidisciplinair denken daarop inspelen. “De hightech zit in Eindhoven, maar juist digitalisering leidt tot een grotere aandacht voor en kennis van ICT binnen alle universiteiten en opleidingen. Bovendien vraagt een succesvolle toepassing van digitalisering in de meest brede zin om kennis die het strikte domein van de techniekwetenschappen te buiten gaat. Ook kennis van gedrag, innovatieve contracten en marketing is daarvoor noodzakelijk. Innovatie wordt pas echt betekenisvol als het impact en verdienvermogen oplevert. Digitalisering vraagt om bredere kennis, en die is bij vele van onze onderzoekers in goede handen, en ook in onze opleidingen is het wezenlijk van belang om de nieuwe grondplaat van economie en samenleving te verkennen en te doordenken.”
Hij vertelt over een student die de grote aardbeving in Turkije had meegemaakt en vanuit die persoonlijke ervaring een innovatie ontwikkelde. Met behulp van AI kon heel snel een decentraal communicatienetwerk worden opgezet. Ook wordt AI en slimme wiskunde ingezet om wereldwijd honger meer effectief en doelmatig te bestrijden. Van investeren in slimme logistiek wordt niet alleen onze eigen regio beter. Ons Hart van Brabant klopt ook voor anderen.
Steeds meer studenten ondernemen al tijdens hun studie en blijven dat daarna in de regio doen. “Ze nemen meer mee dan skills”, zegt de Jongh. “Dat enthousiasmeert.”
Kapitein vult aan: “We zoeken ondernemend talent dat economie en maatschappelijke innovatie weet te verbinden. De regio biedt veel ruimte om met impact te werken.”
“Ramen en deuren open”
Alle onderwijsinstellingen zijn onderdeel van het regionale ecosysteem en zitten regelmatig met elkaar om de tafel. Het opleiden van jonge mensen voor de regio maakt dat er vanuit meerdere perspectieven naar vraagstukken wordt gekeken. “Het zet de ramen en deuren open”, zegt Kapitein.
Meer info over de regiocampagne van Hart van Brabant: www.hartvanbrabant.com
