Klanten en banken willen steeds vaker weten hoe bedrijven scoren op milieu en personeel. Voor kleinere en middelgrote ondernemingen kan het een grote uitdaging zijn om deze cijfers op te hoesten. Tilburgse economen Philip Joos en Cardin Masselink ondersteunen hen, samen met collega’s, in het Regio Dealproject ‘Verbeteren duurzame bedrijfsvoering mkb’ om deze uitdaging praktisch en werkbaar te maken.
Klanten en banken willen steeds vaker weten hoe bedrijven scoren op milieu en personeel. Voor kleinere en middelgrote ondernemingen kan het een grote uitdaging zijn om deze cijfers op te hoesten. Tilburgse economen Philip Joos en Cardin Masselink ondersteunen hen, samen met collega’s, in het Regio Dealproject ‘Verbeteren duurzame bedrijfsvoering mkb’ om deze uitdaging praktisch en werkbaar te maken.
Binnenkort moeten grote bedrijven in Europa rapporteren over hun impact op milieu én maatschappij. Deze nieuwe Europese regels, opgelegd door de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD), zijn bedoeld om duurzaamheid net zo transparant en vergelijkbaar te maken als financiële resultaten en zijn sinds dit jaar reeds van toepassing op grote beursgenoteerde bedrijven. Voor veel kleinere bedrijven geldt de verplichting nog niet, maar de druk is er al. Banken, klanten en leveranciers vragen hun (keten)partners steeds vaker om te laten zien hoe duurzaam ze zijn.
Geen duurzaamheidsafdeling
‘Voor veel mkb-bedrijven is dat ingewikkeld’, zegt hoogleraar Accountancy Philip Joos. ‘Hoe verzamel je data over je eigen CO₂-uitstoot, energiegebruik of personeelsbeleid als je geen aparte duurzaamheidsafdeling hebt? Hoe ga je om met klanten die allemaal iets anders vragen? En hoe voorkom je dat de kosten voor kleine bedrijven te hoog worden?’
Om te voorkomen dat het mkb in Midden-Brabant achteropraakt, startte het Regio Deal project ‘Verbeteren duurzame bedrijfsvoering mkb’. Het project trapte een jaar geleden af met een CSRD-seminar voor meer dan tachtig ondernemers. Daarnaast organiseert het project regelmatig workshops en bedrijfsbezoeken, en worden er praktische tools ontwikkeld die ondernemers helpen hun duurzaamheidsprestaties in kaart te brengen en te verbeteren.
Met interviews, enquêtes en veldonderzoek brengt een team onderzoekers van het Accounting departement van Tilburg University in kaart waar mkb-bedrijven tegenaan lopen en wat ze nodig hebben. Het gaat daarbij niet alleen over milieu, maar ook over de sociale kant van duurzaamheid: hoe een bedrijf met zijn mensen omgaat bijvoorbeeld, en of het eerlijke contracten afsluit in de keten.
Voor elk bedrijf liggen de vragen anders: Hoeveel CO₂ stoten onze vrachtwagens uit?, Gebruiken we groene energie in het magazijn?, Hoe moeten we omgaan met de steeds veranderende regels rondom duurzaamheid?
Cardin Masselink – Postdoctoraal researcher – Tilburg University
Cardin Masselink -Tilburg University – Bron foto: Vermetten accountants – tijdens het Future proof ondernemen event
Van stal tot stadhuis
Volgens Cardin Masselink zijn de deelnemers heel divers, net als de vragen die ze hebben. ‘We praten met geitenkaasmakers die leveren aan diverse supermarkten, met logistieke transporteurs die deze producten naar de supermarkten brengen, met producenten die hun keten duurzamer willen maken. Voor elk bedrijf liggen de vragen anders: Hoeveel CO₂ stoten onze vrachtwagens uit?, Gebruiken we groene energie in het magazijn?, Hoe moeten we omgaan met de steeds veranderende regels rondom duurzaamheid?
‘In september organiseerden we in het kader van dit project een duurzaamheidsevent, in samenwerking met Vermetten Accountants en Adviseurs, waarin we met ondernemers en publieke organisaties in gesprek gingen over deze vragen. In een sessie met gemeenten uit de provincie brachten we bijvoorbeeld de gezamenlijke knelpunten in kaart die duurzaamheidsbeleid remmen. Zo werken we vanaf de basis ook aan verandering voor ondernemers.’
Zonder duidelijk rapport over CO₂-uitstoot, energieverbruik en sociale effecten lopen kleinere ondernemers het risico dat een grote opdrachtgever binnen de keten opeens zegt: ‘Sorry, maar zonder cijfers kunnen we niet meer met jullie werken’.
Prof. Dr. Philip Joos – Tilburg University
Philip Joos -Tilburg University – Bron foto: Midpoint Brabant – seminar
Veel druk vanuit stakeholders
De onderzoekers zien van dichtbij hoe de nieuwe realiteit het mkb onder druk zet. Philip Joos: ‘Zonder duidelijk rapport over CO₂-uitstoot, energieverbruik en sociale effecten lopen kleinere ondernemers het risico dat een grote opdrachtgever binnen de keten opeens zegt: ‘Sorry, maar zonder cijfers kunnen we niet meer met jullie werken.’ Tegelijkertijd is de consument vaak nog niet bereid extra geld neer te leggen voor duurzame producten, wat extra druk zet op mkb’ers en verdere verduurzaming afremt.’
De eerste resultaten laten zien hoe groot het verschil kan zijn tussen bedrijven die al ervaring hebben met duurzaamheidsmeting en bedrijven die nog moeten beginnen. ‘Sommigen hebben al een helder overzicht van hun energieverbruik en CO₂-uitstoot, anderen zoeken nog naar basale data zoals woon-werkverkeer van personeel of het gebruik van groene energie. Door die verschillen zichtbaar te maken en concrete stappen aan te reiken, willen we bedrijven helpen om tijdig en effectief te handelen.’
‘Het scheelt enorm dat we dit niet alleen hoeven te doen’, zegt Cardin Masselink. ‘Door wetenschap en praktijk bij elkaar te brengen, ontstaan er meer toepasbare oplossingen. Ondernemers krijgen concrete handvatten om toekomstbestendig te worden, terwijl wij, als onderzoekers, betere inzichten krijgen over wat er speelt op de werkvloer.’
Het Regio Deal project
In het Regio Deal-project ‘Verbeteren duurzame bedrijfsvoering mkb’ werkt de universiteit samen met Midpoint Brabant, ondernemingen en andere partijen om de stand van verduurzaming bij het mkb in Midden-Brabant in kaart te brengen. Op basis daarvan worden hulpmiddelen ontwikkeld waarmee het midden- en kleinbedrijf kostenefficiënt kan voldoen aan de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD).
In 2023 gaf het Ministerie van Binnenlandse Zaken het startschot voor de Regio Deal ‘Ondernemen, innoveren en experimenteren met de mens centraal’. Deze Regio Deal van Midden-Brabant (Hart van Brabant) omvat acht projecten gericht op het bevorderen van de brede welvaart, regionaal én landelijk. Tilburg University is partner in vijf van de acht projecten. Bij Regio Deals werken Rijk en regio samen om de kwaliteit van leven, wonen en werken van inwoners en ondernemers te verhogen. Het project wordt uitgevoerd in samenwerking met de Academische Werkplaats (Be)sturen op Brede Welvaart.
-
Verbeteren duurzame bedrijfsvoering mkb
Wil jij jouw mkb-bedrijf voorbereiden op de CSRD en je duurzaamheidsprestaties verbeteren?
