Hoe moeten we in Hart van Brabant omgaan met de energietransitie? En welke keuzes zijn nodig om de toekomstige stroomvraag op te vangen? Midpoint Brabant schakelde student Thijs van Hulst van de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) in om deze vragen te onderzoeken tijdens zijn zes maanden durende stage. In opdracht van Publiek Ontwikkelbedrijf REKS (POB REKS) analyseerde hij met behulp van de energiescenario-tool hoe door lokale opwek het elektriciteitsnet ontlast kan worden, terwijl verduurzaming en economische groei mogelijk blijven.
Publiek Ontwikkelbedrijf REKS
Thijs volgt de opleiding Sustainable Energy and Technology aan de TU/e. Tijdens zijn stage bij Midpoint Brabant deed hij, onder begeleiding van programmamanager Duurzame Economie Joost Ploos van Amstel, onderzoek naar de scenario’s die mogelijk zijn om de toekomstige regionale stroomvraag aan te kunnen.
POB REKS is in 2023 opgericht door de gemeenten Dongen, Gilze en Rijen, Goirle, Heusden, Hilvarenbeek, Loon op Zand, Oisterwijk en Tilburg, samen met het Energiefonds Brabant. De organisatie werkt aan de realisatie van duurzame energieopwekking in de regio, met aandacht voor een eerlijke verdeling van lusten en lasten en voor aanpassing van de leefomgeving aan klimaatverandering. Daarbij werkt POB REKS samen met lokale en regionale partners, waaronder Midpoint Brabant.
Groeiende energievraag door elektrificatie
De energietransitie in Hart van Brabant brengt grote veranderingen met zich mee. Door de elektrificatie van warmtevraag en mobiliteit neemt de vraag naar elektriciteit sterk toe. Zo sterk zelfs, dat het huidige elektriciteitsnet deze groei niet kan bijbenen.
Met behulp van een energiescenario-tool onderzocht Thijs hoe de regio voldoende stroom kan opwekken en tegelijk kan verduurzamen en groeien. De tool analyseert verschillende scenario’s voor energieverbruik en -opwek, en kijkt ook naar de effecten van energieopslag, zoals batterijen en warmtebuffers. De tool is ontwikkeld door Albert Pondres en openbaar beschikbaar via mijnbuurtenenergiesom.nl.
Door het hoge technische niveau is de tool echter complex in gebruik. Het vertalen van dit innovatieve model naar begrijpelijke en breed toepasbare inzichten vormde een belangrijke drijfveer voor Midpoint Brabant. Daarom zal Thijs hierna, gedurende zijn afstudeerproject, een gebruiksvriendelijkere tool bouwen, zodat de tool en gegeneerde informatie voor een bredere doelgroep toegankelijk wordt.
Zon helpt, maar wind blijft cruciaal
Het onderzoek richtte zich specifiek op de gemeenten Hilvarenbeek en Goirle. In deze gemeenten stijgt de stroomvraag tussen nu en 2030 met 11 procent, met een sterke toename op korte termijn. Op dit moment wordt lokaal uitsluitend zonne-energie opgewekt, wat ongeveer 65 procent van het stroomgebruik dekt. Deze opwek sluit niet goed aan op de vraag gedurende het hele jaar, terwijl ook het hoogspanningsstation door netcongestie geen extra capaciteit voor groei kan leveren.
Met de energiescenario-tool vergeleek Thijs vier oplossingsrichtingen:
- Geen extra maatregelen en behoud van de huidige 119 MW aan zonne-energie
- Uitbreiding van zonne-energie naar 200 MW
- Aanvulling van de huidige 119 MW zonne-energie met 15 MW windenergie
- Aanvulling van de huidige 119 MW zonne-energie met 30 MW windenergie
De analyse laat zien dat windenergie een cruciale aanvulling vormt. Windopbrengsten zijn gelijkmatiger verdeeld over het jaar en relatief hoog in de wintermaanden. Hierdoor nemen zowel de netbelasting als de kosten af.
Samenwerking tussen Midpoint Brabant en onderwijs
Het onderzoek van Thijs biedt waardevolle inzichten in de maatregelen die nodig zijn voor een betrouwbaar en toekomstbestendig energiesysteem. Daarmee onderstreept het de kracht van de samenwerking tussen onderwijs- en kennisinstellingen, overheden en ondernemers. Door actuele maatschappelijke vraagstukken te koppelen aan academisch talent ontstaat een wisselwerking waarvan zowel de regio als studenten profiteren. De scenariostudie van Thijs helpt partners van Midpoint Brabant, van gemeenten tot ondernemers, om onderbouwde keuzes te maken in de complexe energietransitie.
